Akupunktura w pigułce
Akupunktura, tysiącletnia metoda terapeutyczna, nierozdzielnie wchodząca w skład medycyny chińskiej - powstała w urodzajnej dolinie żółtej rzeki, na północnym brzegu morza chińskiego. Stąd jej zastosowanie rozpowszechniło się na całe Imperium Chin, przekraczając jego granice na cały kontynent azjatycki, gdzie rozkwitła szczególnie w Korei i Japonii. Około XVII wieku dochodzi do granic Europy i Afryki.
|
Początki akupunktury w Chinach sięgają epoki kamienia gładzonego (10000 do 4000 lat przed
naszą erą) kiedy były stosowane igły z kamienia. Od VII w p.n.e są doniesienia o stosowaniu
igieł z żelaza.
Zgodnie z legendą akupunktura zrodziła się ze spostrzeżeń dawnych chińskich wojowników.
Zjawisko znikania uporczywych bólów po zranieniu strzałami z łuku stało się punktem wyjścia
tezy o istnieniu ścisłego związku między określonymi punktami powłok ciała i narządami
wewnętrznymi. Z czasem wykorzystano powyższe spostrzeżenia dla celów terapeutycznych.
Zagadnienia akupunktury były już dobrze znane za rządów legendarnego Żółtego Cesarza Huang
Ti panującego w XXIX stuleciu p.n.e. Był on wielkim zwolennikiem i protektorem tej metody
leczenia. Znane są jego poglądy które przedstawiono po raz pierwszy w księdze Huangdi Neijing
(zwanej Kanon Medycyny Wewnętrznej) jako dialog pomiędzy Żółtym Cesarzem a jego nadwornymi
lekarzami: Ki Pa, Schao Se, Le Kung, Pae Kao i Shao Yu.
W 1027 roku powstaje figurka z brązu służąca do nauki punktów akupunktury. W 1951r
zorganizowano w Pekinie Instytut Badań Akupunktury i Akademię Tradycyjnej Chińskiej Medycyny.
|
|
W Europie pierwsze wzmianki o akupunkturze pochodzą z XIII w. od Marko Polo. Pierwszym
lekarzem europejskim wykonującym akupunkturę był Holender Houli w XVIIw. Pierwsza monografia
o akupunkturze to "Secrets de la Medicine des Chinois" wydany w 1671r. w Grenobl - opracowana
przez Jezuitów. Druga połowa XIX w akupunktura dostaje się w niepowołane ręce i ulega
zwulgaryzowaniu. Dopiero w XX w powstają najlepsze dzieła poświęcone tej tematyce: dzieło
Soulie de Morant'a wydane w 1920r. i Koniga i Vancury wydane w 1973r. opisujące punkty na
małżowinie usznej i punkty akupunkturowe na ciele - klasyczne, nowe i pozakanałowe.
Punktem wyjścia akupunktury jest filozofia taoistyczna, głosząca materialną jedność
wszechświata. Wszechświat składa się z 5 elementów: ognia, ziemi, metalu, wody i drzewa.
Istnieje wszechświat makrokosmos - a jego odbiciem jest człowiek - mikrokosmos. Wszystkie
zjawiska na świecie napędzane są energią życia Tchi. Energia ta przejawia się w dwóch formach
przemiennych, a więc energia YANG (dodatnia, wszystko co jest YANG jest: jasne, solidne,
szybkie, męskie, ciepłe) oraz energia YIN (ujemna, wszystko co jest YIN jest: zimne, kruche,
powolne, kobiece, mroczne). Wszystko jest zbudowane z YIN i YANG które są przeciwstawnością
i zawsze się dopełniają, mogą więc istnieć tylko razem.
Akupunktura "rządzi energią". Według Chińczyków zdrowiem odznacza się ten, u którego energia
YANG i YIN jest w równowadze. Jeżeli dochodzi do zaburzenia tej równowagi to powstaje choroba.
Leczenie akupunkturą przywraca tą zaburzoną równowagę.
Korzyści wypływające ze znajomości akupunktury polegają nie tylko na leczeniu czy
profilaktyce, ale również na szybkiej diagnostyce. Można za pomocą badania tętna,
bolesności punktów na ciele określić które narządy wewnętrzne są chore.
Chcąc mówić o akupunkturze trzeba powiedzieć, że akupunktura jest to nakłuwanie cienkimi
igłami wykonanymi ze specjalnej stali pewnych specyficznych punktów zlokalizowanych na
całym ciele. Punkty te są poukładane wzdłuż 12 parzystych i dwóch nieparzystych linii
zwanymi kanałami czy meridianami. Kanały te są jak dotąd hipotetycznymi drogami którymi
krąży energia Tchi. Kanały te w większości przypadków odpowiadają pewnym narządom od których
biorą nazwę. Kanały parzyste to: kanał płuc, jelita cienkiego, jelita grubego, żołądka,
śledziony-trzustki, serca, pęcherza moczowego, nerki, osierdzia, potrójnego ogrzewacza,
pęcherzyka żółciowego i wątroby. Kanały nieparzyste przebiegające wzdłuż linii pośrodkowej
ciała to: kanał Głównego Regulatora Przedniego (zwany inaczej kanałem koncepcji) i kanał
Głównego Regulatora Tylnego. Na tych kanałach znajdują się punkty mające specyficzne
właściwości zarówno fizyczne (inny opór elektryczny, pojemność i potencjał) jak i lecznicze.
Mają one właściwości robienia się bolesnymi w wybranej okolicy czasem bliskiej a czasem
bardzo daleko oddalonych od chorego narządu. Jeżeli się je podrażni (np. poprzez wbicie
igły) można spowodować efekt leczniczy na dany narząd. Liczba punktów leżących na kanałach
wynosi 676. Liczba ta obecnie jest dużo większa ponieważ odkryto jeszcze kilkaset punktów
leżących poza kanałami akupunktury tzw. ekstrakanałowych oraz punktów tzw. nowych.
|
Najbardziej popularne jest obecnie nakłuwanie różnych obszarów ciała, od nazwy których
tworzy się nazwę akupunktury, a więc:
Akupunktura ciała z punktami zlokalizowanymi na kończynach i tułowiu tzw. Akupunktura korporalna.
Akupunktura czaszki z punktami zlokalizowanymi na głowie tzw. kraniopunktura
Akupunktura ucha z punktami zlokalizowanymi na małżowinie usznej tzw. auriculo-punktura.
Rzadziej stosuje się nakłuwanie śluzówki wewnętrznej powierzchni nosa czy powierzchni dłoni.
|
Dr n. med. Andrzej Frydrychowski
|
